Bebek ve çocukluk çağında çeşitli hastalıklara yol açan pnömokok mikrobu yüzünden, her yıl 1 milyon çocuk hayatını kaybediyor.

 

Pnömokok nedir?

Bebek ve çocukların burun, geniz, ve boğazlarında ortaya çıkan mikroptur. Menenjit, zatürre, kan iltihabı ve sinüzit gibi hastalıklara sebep olan bu mikrop, bulaştığı 4 çocuktan birinde işitme kaybı, 10 çocuktan 1 inde ise kalıcı sakatlığa yol açıyor.

Pnömokok mikrobunun sebep olduğu hastalıklar;

Zatüre: akciğer hava keselerinin iltahaplanması

Menenjit: beyin ve omuriliği kaplayan zarın iltihaplanması,

Orta kulak iltihabı: hastalık uzun sürerse işitme kaybına yol açabilir.

Sinüzit; yüzde bulunan hava boşluklarındaki zarlara pnömokokların yerleşmesine denir.

Pnömokok mikrobu nasıl bulaşıyor?  mikrobu taşıyan çocuklar öksürme be hapşırma yoluyla yani tükürükle birbirlerine bulaştırırlar. Bu mikrop anaokulu alıveriş merkezleri gibi kalabalık yerlerde kolayca yayılabilmektedir .

Pnömokok mikrobuma karşı ne gibi önlemler alınmalıdır.? – Beslenmeye dikkat edilmeli

- çocuğa anne sütü verilmeli

- yeteri kadar çinko alınmalı gerekirse takviye ilaçlarla desteklenmeli

- hijyene özen gösterilmeli çocukların elleri düzenli olarak yıkanalı

- Aşı olunmalı

PNÖMOKOK AŞISI HAKKINDA; Ülkemizde bulunan pnömokok aşıları; Pnönokok Polisakkarid aşı (PPV23) ve Pnömokok Konjuge aşı (PCV7) dir.  Pnömokok Polisakkarid aşı (PPV23), inaktive (ölü) bir aşıdır ve pnömokokların 2 yaş üzerinde olan ve kronik hastalığı olan çocuklar ve erişkinlerdeki en ciddi enfeksiyonlara neden olduğu bilinen 23 suşuna karşı bağışıklık sağlar. Bu aşı, pnömokokların neden olduğu menenjitleri ve bakteriyemileri önler ama diğer bakteri veya virüslerin neden olduğu bakteriyemi veya menenjit nedenlerine karşı korunma sağlamaz.  
Pnömokok polisakkarid aşısı (PPV23) yılın herhangi bir zamanında yapılabilir. Pnömokok polisakkarid aşısının (PPV23)diğer çocukluk veya erişkin çağı aşıları ile aynı anda uygulanmasında bir sakınca yoktur.

Pnömokok Polisakkarid Aşı (PPV23) ile Aşılamanın Yan Etkileri
Hafif lokal reaksiyonlar (aşı yerinde kızarıklık, hassasiyet) veya hafif ateş, klinik çalışmalar sırasında genellikle bildirilmiş olan yan etkilerdir ve bunların sıklığı en fazla %40 olmak üzere, çalışmadan çalışmaya farklıdır. Uzun süren ağlama nöbeti veya febril (ateşin yükselmesine bağlı) konvülsiyonlar gibi orta şiddetteki reaksiyonlar, klinik çalışmalarda nadir görülmüştür ve görülenler, aşıdan kaynaklanmış olmayabilir. 

 Bütün aşılar veya ilaçlar gibi pnömokok polisakkarid aşıda (PPV23), içerisindekilere karşı allerjisi olan insanlarda ciddi reaksiyonlara teorik olarak yol açabilir. Ancak, pnömokok polisakkarid aşılara (PPV23) karşı şiddetli allerjik reaksiyon gelişmesi, ileri derecede ender (her 1 milyon dozda yaklaşık 1) görülür.

 Önlemler; Doktorun bir kişide pnömokok polisakkarid aşısını (PPV23) geciktirmesine veya hiç uygulamamasına yol açabilecek çeşitli nedenler vardır:

Bir doz pnömokok polisakkarid aşısı (PPV23) sonrasında şiddetli (yaşamı tehlikeye sokan) allerjik reaksiyon gelişen bir çocuk veya erişkinde başka bir doz uygulanmamalıdır.

Pnömokok polisakkarid aşısının (PPV23) veya diğer herhangi bir aşının yapılması planlanan günde orta veya ileri derecede şiddetli herhangi bir hastalığı olan bir çocuk veya erişkinde aşı uygulanması, hastalık düzelinceye kadar ertelenmelidir.

Pnömokok Polisakkarid Aşısından (PPV23) Sonra. . .
    Pnömokok aşısından  sonra herhangi bir ciddi ya da alışılmadık reaksiyon gelişirse, hemen bir doktora başvurunuz.

(bu bölümdeki yazıların bir kısmı Dr Nilüfer TOPRAKÇI ‘ya aittir.)

Pnömokok Hangi Çocuklar Aşılanmalıdır?
0-2 yaş arası tüm çocuklar

2-5 yaş arası bazı risk faktörleri olan çocuklar ( bağışıklık sistemini etkileyen hastalığı olan, orak hücreli anemisi olan, dalağı alınmış, şeker hastalığı, astımı, kronik kalp veya solunum sistemi hastalıkları olan çocuklar )

Pnömokok Aşı Olmaması Gereken Çocuklar Var mı?
Eğer, bir çocukta aşının ilk dozuyla ciddi bir alerjik reaksiyon gelişirse, aşının tekrarı önerilmez.

Eğer, çocuk hastaysa aşı için iyileşmesi beklenir. Ancak hafif bir nezle gibi hastalıklar aşı için engel oluşturmaz.

Pnömokok Aşı Kaç Defa Yapılır?
Eğer, 2 ayda karma aşılarla birlikte başlanırsa 2 ay arayla toplam 3 doz, 12-15 ayda tekrar dozu olarak toplam 4 doz yapılır. İlk 6 aydan sonra aşıya başlanırsa, kaç doz aşı gerekeceği başlama ayına göre değişecektir. Büyüdükçe olgunlaşan bağışıklık sistemi daha az sayıda aşıya da yanıt verecektir. Doktorunuz, size uygun protokolü bildirecektir.

Pnömokok Aşının Yan Etkileri Nelerdir?
Tüm aşılarda olduğu gibi, bu aşıda da aşı yerinde kızarıklık, acıma, şişlik ( 4 çocuktan birinde) görülebilir. Hafif ateş olabilir. Yüksek ateş ihtimali % 2’dir. Her ilaçta olduğu gibi aşılarda da alerjik reaksiyon görülme ihtimali vardır.