ENDOMETRÄ°UM NEDÄ°R? HÄ°PERPLAZÄ°, KÄ°STLER, TEÅžHÄ°S VE TEDAVÄ°LER?

Bu konuda endometrium ne demektir, endometrium hiperplazisi, polip , biopsi ve küretaj hakkında bilgilendirme yapacağız.
Rahim iç zarı olarak adlandırılan endometrium her adet kanamasında rahim içinden dökülen dokudur. Endometrial hiperplazi ( kalınlaşma ) bu rahim iç zarı dokusunun normalden fazla kalınlaşması durumudur. Rahim kanserleri de yine bu endometrium dokusundan gelişmektedir.
Normalde, endometrium dokusu bir adet dönemi boyunca yumurtalıktan salgılanan ostrojen ve progesteron hormonlarına cevap verici özelliğe sahiptir ve  bu hormonlar bir adet periyodunda belirli bir düzen içersinde salgılanır.
Overlerden yani yumurtalıklardan salgılanan ostrojen hormonu endometrium dokusunun büyümesi ve kalınlaşmasına neden olur. Endometrium dokusu belirli bir kalınlığa ulaştıktan sonra salgılanan progesteron hormonu ise bu kalınlaşmayı durdurarak ve belirli bir süre sonrada adet kanaması ile bu dokunun dışarı atılması sağlanır.
Polikistik over sendromu gibi yumurtlama problemi olan kadınlarda progesteron hormonu salgılanmaz. Bu durumda ostrojen hormonu kontrolsüz bir ÅŸekilde endometrium dokusunu etkiler. Endometrium sürekli bir ÅŸekilde tek başına salgılanan estrojene maruz kaldığında “Endometrial Hiperplazi” denilen rahim iç zarının kalınlaÅŸması olayı gerçekleÅŸir.
Endometrial hiperplazi, rahim kanserine dönüşebilme potansiyeli olan bir hastalıktır. Bu nedenle tedavisi yapılmalı ve hasta takip edilmelidir.
Endometrial hiperplazisi olan kadınlar düzensiz adet kanamalarından şikayetçidir. Bu durum genel olarak 40 yaşından sonra ortaya çıkar. Yine, kilolu bayanlar, vücutta biriken estrojen hormonunun normalden fazla olması nedeniyle bir rahim kanseri öncüsü olabilecek olan endometrium hiperplazileri açısından risk atındadırlar.

Endometrial Hiperplaziler NASIL TEÅžHÄ°S EDÄ°LÄ°R?
Ultrasonda görülen rahim içi zarının kalınlaşması sonucu, rahim içersinden alınacak dokunun yani biopsi patolojik incelemesiyle tanı kesinleştirilir.
Ultrasonda rahim içi zarındaki kalınlaşma görüldükten sonra, biopsi 2 şekilde yapılabilmektedir.

Full küretaj ve Pipelle ile biyopsi

Full (Tam) küretaj denilen rahim içi dokunun tümden temizlenerek alınması ile hem kesin tanı konulur hem de rahim içi doku tamamen temizlendiği için hastanın kanaması durur, böylelikle de tedavi edici özelliği vardır. Basit hiperplazilerde yapılan tek bir full (tam) küretaj ile bile hasta tedavi olabilir. Burada yapılan küretaj işlemine Probe küretaj yani Tanı amaçlı küretaj adı da verilir.
Küretaj diğer bir adı  rahim içinin temizlenmesi işlemi lokal uyuşturularak veya genel uyutularak anestezi yöntemlerinden birisiyle yapılabilir.
Rahim içi dokusunun incelenmesindeki diğer bir yöntem ise pipelle denilen özel ince, plastik bir kanül boru yardımı ile biopsi işleminin yapılmasıdır. Bu işleme Pipelle biopsi denir.
Pipelle biopsi işlemi anestezi gerektirmez ve oldukça kolay ve ağrısızdır; ancak rahim içi tam olarak kazınmadığı için tedavi özelliği olmayıp yalnızca tanı konulması amacına yöneliktir.
Hangi yöntemle olursa olsun, alınan parçalar mikroskobik değerlendirme için patoloji birimine gönderilir.

Patolojik tetkik sonuçları neler olabilir:

Basit hiperplazi: Rahim içi dokusunun basit ve yaygın kalınlaşmasını tarif eder. (Kistik Glanduler Hiperplazi)
Fokal Kistik Hiperplazi: Rahim içinde sınırlı bir bölgede hiperplazileri demektir. Hiperplazinin daha hafif bir formudur.
Ayrıca patolojik tetkik, hiperplazinin kansere dönüşme potansiyeli hakkında da ipuçları verir. Alınan örnekte patolojik olarak A tipi olup olmadığı önemlidir.

Rahim kalınlaşmalarında Tedavi Yaklaşımları
Tedavi, endometrial hiperplazinin derecesine ve hastanın çocuk isteğine göre değişiklik gösterebilir.
Basit hiperplazi veya fokal kistik hiperplazilerde genelde üç-dört ilaç progesteron tedavisi verilerek hasta takip edilir. Genelde bu süre sonunda ikinci bir biopsi yapılarak tedaviye cevap alınıp alınmadığı incelenir.
Hiperplazinin kansere dönüşme potansiyeli yüksek, kansere öncü hücrelerin bulunduğunu gösteren A tipi bulgular mevcut veya hasta istediği çocuk sayısını tamamlanmış ise ameliyatla rahim alınabilir. Bu işleme histerektomi operasyonu adı verilir.