Sizce sindirim sistemi sorunları olan kişiler hangi yiyecekleri tüketmelidir?
Dyt. Talak: Posa çok önemli bir besin öğesidir. Bitkilerin sindirilmeden atılan duvar kısmıdır. Beslenmemizde posalı besinlere daha fazla yer vermemiz barsak ve sindirim sistemi adına önemlidir. Tüm bunların yanısıra bir de sıvı tüketrnek gerekir. Sıvıdan kastımız su tüketimidir. Sindirimin daha doğru olmasını sağlar. Günde 2 ya da 2.5 litre su tüketmeyi öneriyoruz.

Posalı yiyecekler hangileridir?
Dyt. Talak: Posalı yiyecekler özellikle sebzeler, meyveler ve meyvelerinde kabuÄŸuyla yenilebilenleridir. Fakat kabuÄŸuyla yenilebilen meyveler iyice yıkanmalıdır çünkü tarım artıklarının kalabileceÄŸi düşünülmelidir. Elma, armut, ÅŸeftali gibi meyvelerin kabuklu yenme sini istiyoruz. Kuru baklagiller olan kuru fasulye, börülce, nohut, barbunya iyi birer posa kaynağıdır. Tam tahıllıları da ön plana çıkarmalıyız. Pirinç yerine bulguru tercih etmeliyiz. Sebze yemekleri piÅŸirildiÄŸinde genelde ıspanaÄŸa ya da pırasaya pirinç koyarız oysa pirinç yerine bulgur tercih edilebilir. Yemeklerde çiÄŸ sebzeler özellikle maydanoz, roka, marul gibi bol yeÅŸil yapraklı sebzeler ön plana çıkarılabilir. Meyve tüketimi günlük beslenmemizde oldukça önemli, örneÄŸin sıkılmış meyve sularında meyvenin çok önemli’ olan posasını atmış oluyoruz, bu nedenle meyve suyu yerine meyve tercih edilmelidir. Tam buÄŸday, tam çavdardan yapılan ekmek, makarna, eriÅŸte yenmelidir. Tam tahıl unuyla yapılan yemekler daha saÄŸlıklı olacaktır.
barsakların düzenli çalışması için neler yapmak gerekir?
Dyt. Talak: Kahvaltı günün en önemli öğünlerinden biridir fakat biz çoğunlukla bu öğünü atlıyoruz. Bu da barsakların düzenli olarak çalışmamasının nedenlerinden biridir. Mutlaka kahvaltı yapılmalı. Ara öğünlerde meyve yenmelidir. Her öğünde çiğ sebzeye yer verilmelidir. Sindirim sisteminde bir problem varsa antioksidan tüketimi çok önemlidir. barsak hareketlerinin artmasına destek olan bazı meyveler var. Kuru erik bunlardan biridir ve doğal laksatif özelliği vardır. Sabah kalktığınızda kuru erik marmelatı yiyebilirsiniz. Bir kaşık yiyip, üzerine su içip, kahvaltıya devam ederek, hareket edersek barsak hareketlerini düzene sokarız. Kurutulmuş meyveler kuru incir, kuru kayısı gibi yiyecekler barsaklar için yararlıdır. Armut barsak hareketlerini artırmada ön planda olan meyvelerdendir. Bazı meyveler ise barsak hareketlerinin azalmasına sebep olur. Muz, şeftali, nar ve ayva bu meyvelerdendir. Kestane, havuç, pirinç lapası, makarna barsak hareketini yavaşlatır. Sebze olarak patatesi de barsak hareketleri düzensiz olan kişilere tavsiye etmiyoruz. Posa oranı yüksek olan ıspanak, bamya gibi sebzeler barsak hareketlerine destek olurlar.
barsak hareketlerini çalıştırdıgı söylenen bitki çayları gerçekten yararlı mıdır?
Dyt. Talak: Bu çaylar çok doğru şekilde seçilmelidir. Örneğin sinameki içerikli çaylar barsakların iç yapısında problemler oluşturuyor. Bağırsağın doğal çalışma hareketi azalıyor ve bu kronik kabızlık haline gelebiliyor. Bitki çayları arasında rezene, papatya, ıhlamur sindirim sisteminin rahatlamasına yardımcı olabilir. Ama bunun dışında zayıflama çayları, barsak hareketlerinde laksatif etki gösteren çayları tercih etmemek gerekiyor. Aşırı kahve, kolalı içecekler ve soda gibi içecekler de barsak hareketlerini yavaşlatıyor.
Sindirim sistemine zararlı olan yiyecekler hangileridir?
Dyt. Talak: Füme edilmiş, tütsülenmiş yiyecekler tercihimiz değildir. Acılı ve baharatlı yiyecekler, alkol ve sigara da zararlılar arasındadır. Yemek pişirirken dikkat edilmesi gerekenlerden biri de yemeğin tencerede kavrulmaması ve kızartılmamasıdır.

Mide kanseri Türkiye’ de çok sık görülen bir hastalık mıdır?

Acıbadem Bursa Hastanesi Genel Cerrahi Sorumlusu. Prof. Dr. Abdullah ZorluoÄŸlu: Türkiye’de SaÄŸlık Bakanlığı istatistiklerine göre mide kanseri, iç Anadolu ve DoÄŸu Anadolu bölgelerinde daha sık görülüyor. Ve yine istatistiklere göre mide kanseri kanser ölümlerinde ikinci sırayı almaktadır. Hastalık tüm dünyada, erkeklerde kadınlardan iki kat fazla görülmektedir. Yine kan grubu A olan kiÅŸilerde daha sıktır. Yüzde 4 oranında kalıtsal geçiÅŸ gösterebilir.

Mide kanserinin oluşumunu arttıran sebepler nelerdir?
Prof. Dr. Zorluoglu: Diyette aşırı tuz varlığı, mide kanserini arttırırken taze sebze ve meyve koruyucu olmaktadır. Yine yüksek oranda karbonhidrat tüketimi mide kanserini arttırırken, yeşil
çay önlemektedir. Bizde tüketilen siyah çayda, yeşil çaydaki koruyucu polifenlerin oksitlenmiş olması nedeniyle siyah çay içimi koruyucu olmamaktadır. Sigara ile mide kanseri arasındaki ilişki akciğer kanserinde ki kadar belirgin değilse de olumsuz etkisi olduğunu ileri sürenler çoğunluktadır. Endüstriyel alanda çalışanlarda özellikle, boya, lastik, kömür-petrol isçilerinde midenin
karsinojenlerle karşı karşıya kalmasından dolayı mide kanseri
görüllme sıklığı artmaktadır Radyasyon, mide kanseri olasılığını arttırmaktadır.

Mide kanserini tespit edecek tarama yöntemlerinden bize bahsedebilir misiniz?
Prof. Dr. Zorluoğlu: Tarama yöntemleri, 3 yılda bir gastroskopi, radyografi (çift kontrast), serum pepsinojen tayini, helikobakter tayini gibi yöntemlerdir. Bunların içerisinde en önemli olan gastroskopidir ancak maliyeti yüksektir.

Mide kanserine yakalanmamak için neler yapmak gerekir?
Nelere dikkat edilmeli?
Prof. Dr. Zorluoglu: Mide kanserinin sık görüldüğü ülkelerde tarama yöntemleri uygulanmalıdır. Tarama ile saptanan hastalar yüzde 90 tedavi olurken belirtiler ortaya çıktıktan sonra saptananların yüzde 25’i tedavi olabilmektedir. Mide kanseri ileri yaşta geliştiğinden diyet alışkanlığı; sebze meyveden zengin, daha az karbonhidrat içeren, tütsülenmiş gıdalardan, aşırı tuzdan ve konservelerden kaçınan bir şekilde düzenlenmelidir.