BADEMCİK İLTİHABI
Bademciklerin iltihaplanmasına tıp dilinde tonsilit denir. Bademcikler şiş, kırmızı ve yeşilimtrak beyaz renkte cerahatlı görünümdedir. Yutkunma sırasında ağrı yapar. Hastada kırıklık, baş ağrısı ve vücut ağrıları vardır. Hastalık birdenbire üşütme ve ateş ile başlar.
Gereği gibi tedavi edilmezse orta kulak iltihabı, böbrek iltihabı, romatizma ve kalp hastalıklarına neden olabilir
Bademcik Ameliyatı Ne Zaman Gereklidir?
Bademcik ameliyatı şu durumların herhangi birisinin olması durumunda gereklidir:
1- Sık bademcik iltihabı geçiriyorsa (senede 5 veya daha fazla sayıda)
2- Uykuda horlama ve nefes kesilmesine sebep olacak kadar sorun çıkaran büyük bademciklerin varlığında.
3- Çocuğun havale geçirmesine sebep olan sık bademcik iltihapları oluşuyorsa
4- Beslenme bozukluğu ve kilo kaybına yol açıp büyüme gelişmeyi bozacak kadar büyük bademciklerin varlığında
5- Erişkinlerde tüm tedavilere rağmen geçmeyen bademcik taşı ve ağız kokusu varlığında
6- Geçirilen bademcik iltihapları kalp, eklem ve böbrek romatizmasına yol açmışsa
Genizeti ve bademcik ameliyatları genel anestezi altında yapılan operasyonlardır.
Bademcik ameliyatlarında teklonojik gelişmelerin sayesinde artık yeni yöntemler kullanılmaktadır. Thermal welding sistem denilen ve ameliyat sırasında dokulara verilen termal hasarı minimuma indirmeyi hedefleyen bu yeni yöntem sayesinde bademcik ameliyatları klasik yöntemlere oranla çok daha kansız geçmekte, kısa sürmekte ve termal hasarın minimuma inmesi, ameliyat süresinin kısalması gibi avantajları sayesinde ameliyat sonrası dönemde ağrı da büyük ölçüde azalmaktadır.
Bademcik ve Geniz Ameliyatı
Genizeti ve bademcik sorunları, çocukluk döneminin en sık karşılaşılan hastalıklarının başında gelmektedir. Çocuklarda genel bir sağlık sorunu teşkil etmesinin yanısıra, okul devamlılığını ve okul başarısını da etkileyen ciddi bir sosyal ve eğitim sorunu olarak da karşımıza çıkmaktadır.
Genizeti ve bademcik sorunları büyük çoğunlukla çocukluk çağı hastalıklarıdır. Genizeti ergenlik dönemi sonrası geriler, erişkinlerde nadiren görülür. Bademcikler ise daha çok 3 -10 yaş arasında sorun çıkarırlar. Fakat erişkinlerde de bademcik sorunları, çocukluk dönemi kadar sık olmasa da ortaya çıkabilmektedir.
Genizeti ve bademcikler lenfoid dokular olup, vücudun bağışıklık sisteminde ya da bir başka değişle savunma mekanizmasında görev alırlar.
Birçok kişinin merak ettiği konu ”Madem bu dokular savunma mekanizmasında görevli, o halde neden bunların ameliyatla alınması gerekiyor doktor bey?” sorusudur. Bunun cevabı tartışmasız ve nettir aslında: Sağlıklı bademciklerin yerine getirmesi gereken görevleri; vücudu dışardan giren mikroplara karşı savunmak olması gerekirken, sağlığını kaybetmiş sürekli iltihaplanan bu dokular, bırakın vucudu savunmayı, tam aksine vucut için mikrop kaynağı oluşturmaktadırlar. Daha da önemlisi çok sık geçirilen bademcik iltihapları sadece o bölgeyi etkilemekle kalmayıp, kalp, eklem ve böbrek romatizması için de önemli bir risk oluşturmaktadır.
Genizeti ve bademcik hastalıkları nedeniyle: horlama, uykuda nefes kesilmesi, burun tıkanıklığı, ağzı açık uyuma, gündüz uyku hali, iştahsızlık, ağız kokusu, gündüz yorgunluk hissi, gece altını ıslatma, huzursuz gece uykusu, sabah başağrısı, genizden konuşma, davranış bozuklukları, hiperaktivite, diş-damak-yüz gelişim bozuklukları ve okul başarısında düşme gibi çocuğu sadece sağlık açısından değil, sosyal ve eğitim açısından da sıkıntıya sürükleyen şikayetler ortaya çıkmaktadır.
Bu çocuklar genellikle bize, sık üst solunum yolu enfeksiyonu geçirme, burundan nefes alamama, horlama, gece uykuda nefes kesilmesi, beslenme bozukluğu ve iştahsızlığa bağlı büyüme gelişme bozukluğu, ağız kokusu, sık hastalandıkları için okul devamlılığının bozulmasına bağlı ya da gece rahat uyuyamadıkları için gündüz uyku hali ve dikkat eksikliğine bağlı, okul başarısında düşme şikayetleriyle, aileleri tarafından doktorlara götürülmektedir.
Bu şikayetlerle başvuran kişilerde şayet tedavi edilmezse, tıkayıcı uyku apne sendromu, artmış üst solunum yolu direnç sendromu, büyüme gelişme geriliği, sistemik hipertansiyon, çene- diş ve yüz gelişim bozuklukları, psikososyal etkilenme, yaşam kalitesinde azalma, kalp romatizması, eklem romatizması, böbrek iltihapları gelişmesi gibi sorunlara sebep olabilirler.
Genizeti ve bademcik hastalıklarının tedavisinde öncelikli olarak ilaç tedavisini uyguluyoruz. Uyguladığımız ilaç tedavisine rağmen sonuç alamadığımız durumlarda ise cerrahi tedavi seçeneğine başvurulur.
Genizeti ve bademcik ameliyatları çocukluk döneminde en sık yapılan ameliyatlardır. Genizeti ameliyatlarına şu durumların herhangi birisinin varlığında karar verilir:
1- Ortaya çıkan genizeti ilitihapları çocuğun sık tekrarlayan orta kulak iltihabı geçirmesine sebep oluyorsa
2- Geçirilen genizeti iltihapları kronik orta kulak enfeksiyonlarına yol açmışsa
3- Senede 5 veya daha fazla sayıda genizeti iltihabı geçiriliyorsa
4- Ağzı açık uyuma, gündüz ağzı açık dolaşma, burun tıkanıklığı ve horlamaya yol açan geniz eti büyüklüğü varsa
5- Uykuda nefes kesilmelerine sebep olan genizeti büyümesi varlığında genizeti ameliyatı yapılmalıdır.
Bademcik ameliyatı şu durumların herhangi birisinin olması durumunda gereklidir:
1- Sık bademcik iltihabı geçiriyorsa (senede 5 veya daha fazla sayıda)
2- Uykuda horlama ve nefes kesilmesine sebep olacak kadar sorun çıkaran büyük bademciklerin varlığında.
3- Çocuğun havale geçirmesine sebep olan sık bademcik iltihapları oluşuyorsa
4- Beslenme bozukluğu ve kilo kaybına yol açıp büyüme gelişmeyi bozacak kadar büyük bademciklerin varlığında
5- Erişkinlerde tüm tedavilere rağmen geçmeyen bademcik taşı ve ağız kokusu varlığında
6- Geçirilen bademcik iltihapları kalp, eklem ve böbrek romatizmasına yol açmışsa ( ki; biz bu aşamaya bir hastanın gelmesini hiç arzu etmeyip, koruyucu hekimlik adına çok yoğun olarak çalışmaktayız)
Genizeti ve bademcik ameliyatları genel anestezi altında yapılan operasyonlardır.
Bademcik ameliyatlarında teklonojik gelişmelerin sayesinde artık yeni yöntemler kullanılmaktadır. Thermal welding sistem denilen ve ameliyat sırasında dokulara verilen termal hasarı minimuma indirmeyi hedefleyen bu yeni yöntem sayesinde bademcik ameliyatları klasik yöntemlere oranla çok daha kansız geçmekte, kısa sürmekte ve termal hasarın minimuma inmesi, ameliyat süresinin kısalması gibi avantajları sayesinde ameliyat sonrası dönemde ağrı da büyük ölçüde azalmaktadır.
SIKÇA SORULAN SORULAR
Aylık depo penisilin enjeksiyonunun bademcik iltihaplarını engellemekte yeri var mıdır?
Önceleri çok sık uygulanan bir yöntem olmasına rağmen günümüzde bunun doğru olduğuna ilişkin bir kanıt ortaya çıkarılamamıştır. Dolayısıyla artık pek kullanılan bir tedavi biçimi olmaktan çıkmıştır.
Bademcik iltihaplarında boğaz kültürü yapılması gereklimidir?
En sık sorulan soruların başında gelen ”boğaz kültürü yaptıralım mı doktor bey?” sorusudur. Boğaz kültürü; geçirilen boğaz enfeksiyonlarına bakterilerin mi yoksa virüslerin mi sebep olduğunu ortaya çıkarmak için yapılan bir testdir. Burada amaç eğer bu tabloya bakteriler sebep olduysa tedavide antibiyotiklerin kullanılacak olmasıdır. Virüslerin sebep olduğu hastalık tablolarında antibiyotikler gereksiz yere kullanılmış olurlar. Fakat boğaz kültürü alındıktan 48 saat sonra sonuçlandığı ve bu nedenle elimize geç ulaştığı için bu ilk 48 saat içerisinde tedavinin eksik kalabilme ihtimali karşısında tüm dünyada boğaz kültürü yapılması ve kullanılması konusunda tam bir fikir birliği yoktur.
Beta hemolitik streptokok ( halk arasında beta mikrobu) enfeksiyonunun önemi nedir?
Geçirilen bademcik iltihaplarının % 25-30 u beta hemolitik streptokok enfeksiyonudur. Geçirilen beta hemolitik streptokok enfeksiyonu sonrası kalp romatizması, eklem romatizması gelişebilme şanssızlığı vardır. Unutmamak gerekir ki; erişkinlerde uygulanan kalp kapak ameliyatlarının büyük çoğunluğu, küçükken geçirilen ve tedavi edilmeyen bademcik iltihapları sonucu ortaya çıkmaktadır.
Ameliyat süresi ne kadardır?
Ortalama yarım saati bulan kısa süreli operasyonlardır.
Ameliyat sonrası risk var mıdır?
Bademcik ve genizeti ameliyatlarında nadiren ameliyat sonrası kanama görülebilir. Bu daha çok ameliyat sonrası önerilen diyete uyulmaması sonrası ortaya çıkar.
Çocuklar ameliyat olduktan sonra ne kadar sürede iyileşme olur ve kaç gün sonra okula gitmeye başlayabilir?
Çocuklar ameliyat olduğu gün taburcu olurlar. Bir kaç gün içinde iyileşirler. Erişkinlerde ise yine aynı gün taburcu olmalarına rağmen bir hafta hafif ağrıları olabilmektedir.
Bademcik ameliyatlarında yeni bir yöntem olan Termal welding yönteminin klasik yöntemlere göre avantajları nelerdir?
Ameliyat sahasında, çevre dokulara minimum termal hasar yaptığı için, ameliyat sonrası ağrı çok az olur. Ameliyat kanamasız geçer ve kısa sürer.
Ameliyat için en ideal yaş nedir?
Bazı aileler bu ameliyatlar için çocuklarının çok küçük yaşta olduğunu düşünerek endişe ederler Halbuki genizeti ve bademcik ameliyatları için herhangi bir yaş sınırı yoktur. Mecbur kalınırsa her yaşta yapılabilecek ameliyatlardır. Buna rağmen bizler mecbur kalmadıkça 18 aylıktan daha küçüklere genizeti ameliyatını, 3 yaşından daha küçüklere ise bademcik ameliyatını yapmamayı tercih ediliyor. Fakat şu da bilinmelidir ki; bu ameliyatlar için en ideal dönem 3 yaştır. Daha geç kalınırsa yüz gelişimi, diş gelişimi,damak gelişimi bozulacağından 3 yaşından daha sonraya bırakılmamalıdır. Çok daha önemlisi tedavi edilmeyen bademcik iltihapları sonrası kalp romatizması ve neticesinde bazen erişkin dönemde kalp kapak ameliyatına gidiş, eklem romatizması ve böbrek iltihapları gelişebilmektedir.
Tüm bunlar şunu göstermektedir ki; basit gibi görülen ve tedavisi aslında çok kolay olan genizeti-bademcik hastalıkları tedavi edilmezlerse çok ciddi sorunlara yol açabilirler. Ailelerden istirhamımız lütfen bu sorunları ihmal etmeyelim. Doğru zamanda etkin tedavi ile çocuklarımızın sağlıklı bireyler olarak yetişmeleri için elimizden geleni yapalım…
Bademcik Ameliyatı Olan Hastalara Tavsiyeler:
Ameliyattan sonra 4 saat geçmeden hiçbir şey yemeyiniz. Ameliyattan sonra kulağınızda duyduğunuz ağrının nedeni, boğazınızdaki ağrının kulağa yayılmasıdır. Merak etmeyiniz. Ameliyattan sonra bir kez kusabilirsiniz. Bu sindiremediğiniz ve yutmuş olduğunuz kandır. Siyah renklidir. Korkmayınız. Tekrar kırmızı kan gelirse doktorunuzu arayınız. İlk gece 38°C civarında ateşiniz olacaktır. Bu aldığınız narkoza bağlıdır. Merak etmeyiniz. Mümkünse “ ASPİRİN ” ve benzeri ilaçlar almayınız. Bunlar kanamaya sebep olabilirler. Küçük hastalar 3-4 günde, büyükler ise en az 7-10 günde iyileşirler; ağrılar geçer, normal yemek yemeye başlanabilir. Öksürmemeye ve boğazınızı temizlememeye çalışınız; kanamaya sebep olabilir. Ellerinizi iyice yıkayıp, dişlerinizi günde iki defa fırçalamayı ihmal etmeyiniz. Taburcu olduktan sonra kanamanız olursa vakit geçirmeden doktorunuza müracaat ediniz. Ağrı olsa bile aşağıdaki yemek listesini yemekten kaçınmayınız, zorlukla da olsa yemeye çalışınız.
bademcik ameliyatı olanlar ne yemeli:
Birinci Gün: Soğuk, Sulu Gıdalar, Su, Ayran, Dondurma, Süt, Komposto
İkinci Gün: Sütlaç, Muhallebi, Soğuk Çorba, Yoğurt, Meyve Suyu, Sütle Ezilmiş Bisküvi
Üçüncü Gün: Makarna, Pilav, Yumurta, Patates Püresi, Muz, Sulu-Sıvı-Yumuşak Gıdalar
Dört ile yedi gün içinde: Katı, Kuru, Sıcak yiyeceklerin yenilmemesi gerekir. Soğuk, sulu, yumuşak gıdalar alınmalıdır.
BEBEKLERDE MEME AKITISI: Doğum öncesinde annede ortaya çıkan hormona! değişiklikler genelde, kız bebeğinin göğüs ve cinsel organlarında değişikliklere yol açarlar.Bu değişiklikler yeni anne ve babaları rahatsız etsede normal ve geçici olan durumlardır. Herhangi bir tedaviye gerek yoktur. Memelerin büyümesi, göbek kordonundan geçerek bebeğe ulaşan çok miktardaki hormon nedeniyle hem kız bebeklerde hemde erkek bebeklerde yaşamın ilk iki haftası içinde bazen görülebilmektedir. Bu durum geçici ve bir tehlikenin habercisi değildir. Bazen gögüs üzerindeki basınç sonucu bebeğin meme başından süt bile geldiği görülebilir. Ancak anne ve baba tarafından bebeğin memelerinin sıkılmaması gerekir, (masaj gibi şeyler yapmayın) aksi takdirde tahriş veya enfeksiyona kapabilir. Mastit bir meme iltihabıdır ve bir enfeksiyon sonucunda bazen oluşabilir. Bu durumda antibiyotikler ve bebeğin meme sütünün uzman hekimlerce elle sıkılarak dışarı akıtılması gerekebilir. Yeni doğan kız bebek klitorisi, cinsel bölgeyi etkileyen hormonal değişimlerin neticesinde büyümüştür. Büyüklük doğumdan kısa bir süre sonra azalacaktır. Klitoris aşırı büyük görünüyorsa, çocuğun cinsiyetinin doğrulanması için testler yapılması öngörülebilir.Vajinal akıntı yeni doğan bebeklerde ara sıra görülebillir. İlk üç hafta içinde birçok anne bebeğin vajinasından koyu kıvamlı, beyaz bir akıntının geldiğini farkeder. Akıntı, doğum öncesinde annede meydana gelen hormonal değişikliklerden kaynaklanmaktadır. Tedavi gerektirmez.Vajinal çekilme kanaması bazen, yeni doğan bebeğin, doğum öncesinde dolaşım yoluyla vücuduna ulaşan annenin ostrojen hormununun kesilmiş olmasına verdiği bir tepkidir. Hormon tedavisi uygulananlar da ilacın kesilmesinden sonra, hormonun kandan gitmesinin ardından vajinada bu tür bir kanama olur. Bebekte bu durum, vajinadan birkaç damla kan gelmesiyle kendini gösterir. Çocuğun bezinde kan gören büyükler doğal olarak sarsılır ve korkarlar. Bu da geçici bir durumdur ve korkulacak birşey yoktur. Bebekte, bazı kuşkucu anne ve babaların ilk başta sanabilecekleri gibi herhangi bir hemoraj sorunu veya adet başlangıcı gibi bir durum söz konusu edilemez.
